Om de een of andere vreemde reden is er van Nederland in de Verenigde Staten nog minder sprake dan van Liechtenstein of van Andorra. Van elf willekeurige opsommingen van landen die ik erop nakeek bevatten acht België; Nederland werd maar in vier genoemd.Dat is vreemd, want Nederland is rijk aan allerlei karakteristieke kleinigheden: onder de zeespiegel, jenever, tulpen...
Maar het heeft zijn redenen. Allereerst, Nederland heeft geen goede naam - letterlijk - Netherlands, dat is het niet. Te flets. Lage Landen, 'low countries' doet het al evenmin: goed voor de titel van een gedichtenbundel, maar beneden het niveau van de wereldpolitiek. En 'Holland', zo heet Nederland niet.

Niet dat Nederland volslagen onbekend is in de Verenigde Staten. Misverstand genoeg: de meeste mensen hebben wel eens van deze Duitse provincie gehoord, maar dit west-West-Duitsland leeft niet voor de Amerikanen. Zij denken namelijk dat het wel goed zit met Nederland, dat het daar wel in orde komt. Er zit nooit een muis in ons export-bier, de KLM vliegt inderdaad op tijd en de regering lost alle internationale schulden netjes volgens plan af. Laat Nederland maar begaan. Er is over Holland niets te klagen. En dat is een groot tekort. De lakens zijn schoon in Holland, de aardappels net als thuis, de taxichauffeurs zijn er eerlijk voor zover dat valt na te gaan, de agenten beleefd en de wegen recht en rede-zo lijk. Niets is opmerkelijk genoeg om in de herinnering te blijven steken. Nederland gedraagt zich goed en wordt vergeten. Dat spruit voort uit een verkeerd begrip van public relations. De goodwill-reizen van prins Bernhard wissen Nederlands naam alleen nog verder uit het geheugen. Nodig zijn kwaadwil-campagnes. De Amerikanen zijn gefascineerd door chaos, kwade trouw en bovenal door anti-Amerikanisme. Besteel de Yankee-toeristen, bespuug de ambassadeur en beledig de President. Dat spreekt aan in de Verenigde Staten. Er is bij alle onverschilligheid één lichtpunt: het koningshuis. De Amerikanen hebben veel respect en een grote liefde voor de koningin. Voor Wilhelmina dan. De aflossing van de wacht is nog niet helemaal tot ze doorgedrongen. Maar die interesse voor het koningschap heeft ook iets verdachts. In Amerika is het staatshoofd de president, die tegelijk de machtigste functionaris is. De Amerikanen denken dat ook in een koninkrijk het staatshoofd, de vorst, het voor het zeggen heeft. En het idee dat mensen niet een gekozen leider gehoorzamen, maar iemand die in het ambt geboren is en bovendien een vrouw, dat vervult ze met grote verbazing. En achter onze rug met medelijdende minachting.
Zo zijn de Nederlanders dus een braaf volk, stipt op tijd, goed van betalen, keurig in de kleren en netjes in de NATO. Maar het buitenland ziet ze niet helemaal voor vol aan.
Dit beeld is aan het veranderen. En dat is maar aan één ding te danken: aan de provo's. In één maand kreeg Nederland meer publiciteit dan ooit in de afgelopen tien jaar. De Village Voice, de New York Times en de regionale pers kwamen met lange, goed gedocumenteerde stukken over deze jeugdbeweging. Uit alles bleek, dat de wereldopinie, die een heel land vol hardwerkende burgers schouderophalend afdeed, opeens de provo's ernstig nam. Want provo past op wat elders in de wereld aan de orde is. Het is een gebeurtenis die hoort bij gebeurtenissen als de Rode Gardisten in Peking, de Black-Powerstrijders onder de Amerikaanse negers. De provo's passen in een wereld van computers en LSD, van rassengeweld en wereldoorlog. Zij horen in de grote wereld. En nu het provotariaat in Holland al weer opgelost is en als zout in water alleen een brakke smaak heeft nagelaten, congresseren progressieve jongelui in Amerika nog over Provo, als brug van kunstzin naar politieke actie. Nu Provo dood is, heeft het zijn gedenktekens op de muren van New Yorks East Village: Provo, fight now.
Al het andere hoort bij het dodenrijk: het rijk van oude mannen in het zwart die fietsen in een mistige stad, de vinger geheven tegen de revolutie: de Franse revolutie. Nette heren in sportkostuum, zorgelijk om 's lands economie en het algemeen welzijn. Lieve dames achter schone stoepen en schone ruiten, met een glimlach voor iedereen zolang hij maar afblijft van het geloof en de begonia's. Dat is het dodenrijk. En opeens kwamen uit dat Nederland de provo's. Er gebeurde weer iets, Nederland leefde weer in de grote, gruwelijke wereld. Holland hoorde er even bij. Niet zo'n belangrijk land, maar als het een antwoord weet te vinden op de vragen die de provo's stelden, dan maakt Nederland wereldgeschiedenis.
Achteraf: Een ander bijverschijnsel is even in Holland neergestreken op zijn vlucht door de historie: De priester-revolutie tegen het Vaticaans gezag. De Amerikanen kunnen hun verbazing niet op over het gedrag der Nederlandse katholieken. En zij nemen het ernstig.